Hava Girişlerine İnce Mesh Filtre Takılmalı mı?
Toz ve sinek girişini engellemek amacıyla kümes hava ağızlarına takılan ince file perdeler, iyi niyetli ama çoğu zaman zararlı bir uygulamadır. Statik basıncı iki-üç kat artırıp fanın taşıdığı havayı %25'e kadar düşürebilir.
Neden akla geliyor?
Yan giriş ağızlarında toz birikimi, küçük kuşların kaçması, böcek akını gibi gerekçelerle operatörler çoğu zaman hava girişlerine ince file perde (hardware cloth, pet screen, insect screen, %70 gölge perdesi gibi) takmayı düşünür. Çözüm gibi görünür; gerçek etkisi ise havalandırma sistemini tanınmaz hale sokmaktır.
Ölçülmüş etki
Georgia Üniversitesi'nin dört farklı perde türü ile yaptığı ölçüm şunu gösterir: hava girişleri tamamen açıkken 0.10" WC olan statik basınç, ince mesh takıldığında 0.27 – 0.34" seviyesine çıkabilir. Yani aynı pencere açıklığında fanın karşılaştığı direnç iki katına çıkar.
Sonuçlar:
- Modern bir fanın statik basınç 0.05'ten 0.20"'ye yükseldiğinde hava debisi yaklaşık %25 düşer.
- 0.30" üzerinde fanın taşıdığı hava sıfıra yaklaşır; sistem pratik olarak çalışmaz hale gelir.
- Zamanla perdeye biriken toz bu direnci daha da artırır; hafta hafta kötüleşir.
Ne kadar mesh alanı gerekir?
Ek direncin kabul edilebilir sınırı en fazla 0.02" WC olmalıdır. Bu sınırı tutturmak için perdenin yüzey alanı, perdenin kapladığı giriş alanından en az 8 kat geniş olmalıdır — 40 cm'lik bir giriş ağzı için yaklaşık 320 cm'lik bir mesh kulesi demektir. Ekonomik ve fiziki olarak çoğu kümeste uygulanabilir değildir.
Ne yapmalı?
- Takmayın: dört perde türü de farklı oranlarda direnç yaratır; test edilenlerin hiçbiri güvenli bulunmadı.
- Toz kontrolü için: iç ortam yönetimi (nemlendirici sisleme, doğru yataklık nemi), fan panel temizliği ve düzenli bakım çözümleri daha sürdürülebilir.
- Böcek kontrolü için: tuzak, biyogüvenlik protokolü ve doğru perde konumu (kapalı konumda iyi sızdırmazlık) öncelikli olmalıdır.
- Zorunlu ise: gerçek gereken alanı (8× kuralı) hesaplayıp uygun büyüklükte çerçeve hazırlamadan takmayın. Takılan her perde haftalık temizlik programına dahil edilmelidir.
Kümesinize ne sağlar?
Var olan perdeleri kaldırıp aynı kümesi izlediğinizde elektrik tüketimi düşer, kuş başına hava akışı artar ve sıcak günlerde iç sıcaklık ölçülebilir biçimde azalır. Toz problemi ise kaynağında, havalandırma üzerinden değil, nem-yataklık yönetimiyle çözülmelidir.
Cyber Otomasyon yaklaşımı
Hava girişlerinden toz birikimi veya ani basınç sapması izlendiğinde sistemimiz operatörü uyarır; giriş açıklıklarını otomatik olarak yeniden ayarlar, gerekirse bakım önerisi üretir.
Bu yazı, University of Georgia Poultry Science Department tarafından yayımlanan "Beware of Installing Fine Mesh Screens on Poultry House Air Inlets" (Poultry Housing Tips, Vol. 37 No. 8) başlıklı araştırma notundan uyarlanmış, kümes sektörü bağlamında Türkçeye çevrilmiş ve Cyber Otomasyon ekibi tarafından yeniden yazılmıştır. Orijinal metini BURADAN okuyabilirsiniz.
© University of Georgia, Department of Poultry Science. Tüm hakları saklıdır; yalnızca kamu yararına atıf yoluyla aktarılmıştır.